Erken Emeklilik ve Kademeli Emeklilik Üzerine Gelişmeler
Erken emeklilik olarak da bilinen kademeli emeklilik konusu, son dönemde özellikle emeklilik sisteminde yaşanan değişikliklerin ardından gündeme geldi. TBMM Genel Kurulu’ndaki çalışmaların sona ermesiyle birlikte, yeni dönemde kademeli emeklilik uygulamasının masada olup olmadığına dair meraklar artmış durumda. Kademeli emeklilik, çalışanların emeklilik yaşını beklemek yerine, daha erken bir tarihte kısmi emeklilik avantajlarından yararlanmalarına olanak tanımaktadır. Bu haktan yararlanabilmek için belirli bir hizmet süresine ulaşmış ve yaş kriterlerini karşılamış olmak gerekmektedir. Peki, kademeli emeklilik ne zaman çıkacak, şartları neler? Kademeli emeklilikle ilgili son durum nedir? İşte detaylar.
KADEMELİ EMEKLİLİK GÜNDEMDE Mİ?
Soru: Noyan Bey, sürekli EYT’den bahsediyorsunuz. EYT’nin yarattığı büyük bir haksızlık söz konusu. Eğer devletin imkânları varsa kullanılması gereken, 2000-2008 girişlilerin uğradığı mağduriyetler neden göz ardı ediliyor? Kademeli emeklilik konusunu inceleyip gündeminize alırsanız çok sevinirim.
Evren A.
Cevap: Bu tarz sorularla her gün karşılaşıyorum ve okuyucularım kademeli emeklilik hakkında daha fazla bilgi talep ediyor. 2023 yılının Mart ayında, 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar için EYT imkânı sağlandı ve bu durum, 2 milyona yakın kişinin emekli olmasına yol açtı. Prim gün sayısını dolduranlar, bundan sonra da EYT’den yararlanarak emekli olabilecek. EYT düzenlemesi ile 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanların yaşadığı haksızlık giderilmişken, bu sefer 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar, kendilerine yönelik bir haksızlık yapıldığını düşünerek tepki göstermeye başladılar. Bu noktada, haklılık payları da mevcut. Milyonlarca insan “1 güne 17 yıl kabul etmiyoruz” diyerek, yaşadıkları haksızlığın ve adaletsizliğin giderilmesini talep ediyor. Beklentileri ise kademeli emeklilik. Yani, yaş şartının ilk işe giriş tarihine göre yeniden düzenlenmesi ve 58-60 yaş şartının kaldırılması. Bu kişiler, 23 yıldır çalışıyor ve ödedikleri prim miktarı 9 bine yaklaşmış durumda. Bu durumda olanlar emeklilik hakkı talep ederken, bazıları ise çalışmaya devam etme niyetinde ancak kademeli emeklilik hakkının kendilerine tanınmasını bekliyorlar. Peki, kademeli emeklilik gündemde mi? Bu konunun neden pek gündeme gelmediğine de açıklık getirmek istiyorum.
EYT düzenlemesinin sosyal güvenlik sistemi üzerindeki etkilerine dair SGK’nın 2023 yılı faaliyet raporundan alıntılar yaparak daha önce bir yazı kaleme almıştım. İlgilenenler, “İşte sosyal güvenliğin bütçesi” başlıklı yazımı okuyabilir. Raporda, EYT düzenlemesinin SGK’nın bütçesi üzerindeki olumsuz etkileri net bir şekilde ifade ediliyor. Böyle bir durumda yeni bir EYT düzenlemesi yapılmasının olasılığı oldukça düşük. Hatta mevcut emekli maaşlarının düşüklüğü ve emekliye zam konuları gündemdeyken, kademeli emekliliğin tartışılması neredeyse imkânsız hale geliyor. Okuyucularımın bu konudaki kaygılarını anlıyorum. Kamuoyu baskısı oluşursa, belki bir ihtimal kademeli emeklilik düzenlemesi gündeme gelebilir.
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR?
Kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların belirli bir yaşa ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi olarak emekli olmalarını sağlayan bir sistemdir. Kademeli emeklilik şartları, sigortalılık türüne ve başlangıç tarihine göre değişiklik göstermektedir. Kademeli emeklilik hakkında net detaylar, resmi çalışmaların hayata geçmesiyle birlikte belirginlik kazanacaktır.
KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI?
Öte yandan, daha önce kademeli emeklilik ile ilgili Cumhurbaşkanı Yılmaz önemli değerlendirmelerde bulunmuştu. Kademeli emeklilik düzenlemesi olacağına dair iddiaları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Sosyal güvenlikle ilgili şu anda bir çalışmamız yok.” şeklinde açıklamada bulunmuştur.
